اگر تصور می کنید آب شیرین کن های خانگی قادرند هر نوع آلاینده ای را از آب حذف کنند، این تصور دقیق نیست.
حتی دستگاه های اسمز معکوس نیز بسته به نوع غشا، کیفیت آب ورودی، فشار، عمر فیلترها و طراحی دستگاه، در حذف آلاینده های مختلف عملکرد یکسانی ندارند.
رادون، نیترات، آفت کش ها، PFAS، ترکیبات آلی فرار و برخی فلزات سنگین از جمله آلاینده هایی هستند که میزان حذف آن ها باید به صورت جداگانه بررسی شود و نمی توان صرفاً بر اساس چندمرحله ای بودن دستگاه درباره عملکرد آن قضاوت کرد.
در این گزارش، ۶ آلاینده مهم و قابل توجه موجود در آب مصرفی خانگی را بررسی می کنیم، آلاینده هایی که حضور آن ها در آب و میزان حذفشان توسط دستگاه های تصفیه و آب شیرین کن خانگی می تواند متفاوت باشد.
1. رادون، آلاینده ای که آب شیرین کن خانگی معمولی برایش کافی نیست
رادون یک گاز رادیواکتیو محلول در آب است که به خصوص در منابع آب زیرزمینی و چاه ها می تواند اهمیت پیدا کند.
نکته مهم این است که رادون با بسیاری از فرآیندهای معمول تصفیه آب رفتار متفاوتی دارد و برای حذف مؤثر آن، روش هایی مانند هوادهی یا کربن فعال دانه ای (GAC) مورد استفاده قرار می گیرند.
بنابراین اگر آب خانه از چاه یا منبعی با احتمال آلودگی رادون تأمین می شود، نباید تصور کرد هر آب شیرین کن خانگی موجود در بازار برای حذف آن طراحی شده است.
راهکار مناسب: ابتدا آزمایش آب و سپس انتخاب سیستم اختصاصی متناسب با میزان رادون.
2. نیترات، آب شیرین کن خانگی همیشه راه حل قطعی برای حذف آن نیست
نیترات بیشتر در مناطقی اهمیت پیدا می کند که فعالیت کشاورزی، مصرف کود یا نفوذ فاضلاب می تواند منبع آلودگی آب باشد.
اسمز معکوس اصولاً توانایی کاهش نیترات را دارد و طبق مقاله (Drinking Water Treatment Technology Unit Cost Models)، EPA نیز RO را در میان فناوری های قابل استفاده برای حذف آن قرار می دهد، اما این به معنی عملکرد یکسان تمام دستگاه های خانگی نیست.
نوع غشا، فشار آب و وضعیت فیلترها روی عملکرد دستگاه تصفیه آب تأثیر دارند. حتی در مشخصات برخی دستگاه های RO، حذف نیترات به صورت تأییدشده وجود ندارد، بنابراین صرفاً داشتن برچسب (RO) نباید به عنوان تضمین حذف نیترات در نظر گرفته شود.
قبل از خرید: اگر احتمال وجود نیترات بالاست، آزمایش آب و بررسی گواهی عملکرد دستگاه برای حذف نیترات ضروری است.
3. آفت کش ها، چیزی که نباید از قدرت آب شیرین کن خانگی فرض کنید
آفت کش یک ماده واحد نیست، ترکیبات مختلفی با ساختار شیمیایی متفاوت در این گروه قرار می گیرند. به همین دلیل نمی توان گفت هر آب شیرین کن خانگی تمام آفت کش ها را به یک اندازه حذف می کند.
دستگاه های آب شیرین کن با فناوری RO برای برخی آفت کش ها عملکرد بالایی دارد، اما داده قابل اتکا برای حذف همه انواع آفت کش ها وجود ندارد و میزان حذف به نوع ترکیب و شرایط تصفیه وابسته است.
این موضوع در مناطقی که منبع آب نزدیک زمین های کشاورزی قرار دارد، اهمیت بیشتری پیدا می کند. در چنین شرایطی بهتر است به جای انتخاب دستگاه بر اساس تعداد مراحل فیلتر، برگه عملکرد و آلاینده های تحت پوشش آن بررسی شود.
4. مواد شیمیایی ماندگار (PFAS): آلاینده ای که هر اسمز معکوس نمی تواند کاهش دهد
مواد شیمیایی ماندگار گروه بزرگی از ترکیبات صنعتی و مصرفی هستند که برخی از آن ها می توانند در آب آشامیدنی وجود داشته باشند.
نکته مهم اینجاست که برخلاف تصور رایج، نمی توان گفت (آب شیرین کن خانگی PFAS را حذف نمی کند)، RO باکیفیت می تواند بسیاری از PFAS را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
اما تفاوت بین یک دستگاه دارای گواهی عملکرد و یک دستگاه معمولی بازار بسیار مهم است.
آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده آمریکا (EPA) بار ها در گزارش (Reducing PFAS in Drinking Water with Treatment Technologies) توصیه کرده است که هنگام انتخاب فیلتر، گواهی های مرتبط با کاهش PFAS، از جمله استانداردهای NSF/ANSI 53 یا NSF/ANSI 58، بررسی شود.
پس درباره PFAS، مسئله اصلی RO بودن دستگاه آب شیرین کن نیست، بلکه میزان حذف تأییدشده و نگهداری صحیح آن است.
5. ترکیبات آلی فرار، زمانی که آب شیرین کن خانگی به تنهایی همیشه کافی نیست
ترکیبات آلی فرار یا VOCها شامل گروهی از مواد شیمیایی هستند که بعضی از آن ها می توانند از منابع صنعتی، سوخت ها یا آلودگی های زیرزمینی وارد آب شوند.
غشای نیمه تراوای دستگاه تصفیه آب (RO) توانایی کاهش برخی VOCها را دارد، اما عملکرد آن برای تمام ترکیبات این گروه یکسان نیست.
برای بسیاری از VOCها روش هایی مانند کربن فعال دانه ای و هوادهی را نیز به عنوان فناوری های مؤثر ، بهتر عمل می کنند.
بنابراین اگر آزمایش آب وجود یک VOC مشخص را نشان دهد، انتخاب دستگاه باید بر اساس همان ترکیب شیمیایی انجام شود؛ نه صرفاً بر اساس تعداد فیلترهای دستگاه.
6. فلزات سنگین، آب شیرین کن خانگی باید برای نوع فلز انتخاب شود
آرسنیک، سرب، جیوه، کروم و سایر فلزات سنگین را نمی توان یک گروه کاملاً یکسان در نظر گرفت.
فناوری RO می تواند بسیاری از آلاینده های معدنی از جمله آرسنیک، سرب و برخی فلزات دیگر را کاهش دهد، اما میزان حذف به نوع آلاینده و شرایط دستگاه تصفیه آب وابسته است.
حتی شکل شیمیایی یک آلاینده می تواند روی روش تصفیه مناسب تأثیر بگذارد. به همین دلیل، اگر آب خانه از چاه یا منبع محلی تأمین می شود، آزمایش آزمایشگاهی آب قبل از خرید آب شیرین کن خانگی تصمیم دقیق تری ایجاد می کند.
در موضوعات حساس مثل تغذیه کودکان یا زنان باردار، بهتر است پیش از هر تصمیمی با پزشک یا کارشناس آب مشورت شود، نه صرفا بر اساس حدس.
