براساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، میانگین رشد سالیانه توسعه انرژی تجدیدپذیر بخصوص برق خورشیدی در این منطقه بین سالهای ۲۰۲۵-۲۰۲۳ حدود ۱.۲ گیگاوات پیشبینی شده است و بیش از ۲ گیگاوات هماکنون در دست توسعه است.
توسعه برق خورشیدی در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (مِنا) در سال ۲۰۱۹ با روند رو به رشدی همراه بود و ازآنجایی که این منطقه پتانسیلهای ناحیهای برای بهرهمندی از انرژی خورشیدی را دارد بنابراین فعالیت در این حوزه رشد بسزایی را میتواند دربرداشته باشد. در این میان کشورهای مراکش، مصر و امارات متحده عربی درخصوص توسعه انرژیهای خورشیدی، پروژهها و طرحهای بزرگی را در دست اجرا دارند و سایر کشورهای منا هم کمکم در حال توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی هستند. مرکز پژوهشهای مجلس در خبرنامه تحولات انرژی به این موضوع پرداخته است.
امارت متحده عربی
در دوبی پروژه ۹۰۰ مگاوات برق خورشیدی در پارک خورشیدی محمد بن رشید المکتوم در ماه اکتبر ۲۰۱۹ برای تولید برق خورشیدی به ارزش ۰.۰۱۶۹ دلار بهازای هر کیلوواتساعت افتتاح شده و فاز پنجم آن با تولید ۵ گیگاوات برق خورشیدی در همان پارک انجام خواهد شد.
مصر
بخش اعظم پروژه برق ۱.۴ گیگاوات در پارک بن بان، کامل شده و یک قرارداد تولید ۲۰۰ مگاوات برق خورشیدی در کام اومبو منعقد شده است. نرخ برق خورشید در پروژه ۲۰۰ مگاوات تاتاتویینِ تونس حدود ۰.۰۲۴۴ دلار بهازای هر کیلوواتساعت و پروژه ۲۰۰ مگاواتی کام اومبو مصر معادل ۰.۰۲۷۵۲ دلار بهازای هر کیلووات ساعت است.
عربستان سعودی
نیروگاه ۳۰۰ مگاواتی برق خورشیدی سکاکا، بزرگترین نیروگاه خورشیدی عربستان سعودی است که در نوامبر ۲۰۱۹ وارد مدار شد. علاوه بر این، دفتر توسعه پروژههای عربستان موسوم به رِپدو، از ۶۰ شرکت واجد شرایط برای مناقصه ۶ ۴ انرژی تجدیدپذیر طرح انرژی خورشیدی با ظرفیت ترکیبی ۱.۵ گیگاوات دعوت کرده است. مناقصه ۶ پروژه دیگر نیز در سال ۲۰۲۰ انجام خواهد شد.
مراکش
مناقصه پروژه نیروگاه ۸۰۰ مگاوات برق ترکیبی خورشیدی نور میدلت، قیمتهای جهانی برق خورشیدی را شکست و نرخ برق خورشیدی این پروژه ۰.۰۷۱ سنت بهازای هر کیلوواتساعت در ساعت اوج بار رکورد پایینترین نرخ برق خورشیدی جهان را از آن خودکرده است.
عمان
در این کشور دو مناقصه، هرکدام برای تولید ۵۰۰ مگاوات برق خورشیدی انجام شده است.
تونس
در دسامبر ۲۰۱۹ ،۵۰۰ مگاوات برق خورشیدی به ترتیب در سه کنسرسیوم ۳۰۰ ،۱۰۰ و ۱۰۰ مگاواتی با کمترین نرخ برق (۲.۵ سنت بهازای هر کیلوواتساعت) برگزار شد.
قطر
شرکت توتال مطالعات گستردهای را برای امکانسنجی و توسعه انرژی خورشیدی در قطر انجام داده و اخیراً قراردادی در کنار قرارداد با شرکت ماروبنی ژاپن برای ساخت نیروگاه خورشیدی با ظرفیت تولید ۸۰۰ مگاوات برق منعقد شده تا ۱۰ درصد از تقاضای برق قطر در زمان اوج بار از این طریق تأمین شود.
اردن
دولت اردن در حال بررسی و امکانسنجی است که چطور میتوان پروژههای انرژی تجدیدپذیر با مجوزهای بالای یک مگاوات برق خورشیدی اتصال به شبکه برق داشت.
پاکستان
این کشور در حال وضع سیاستهای مجدّانه برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و ارتقای سهم آن به ۳۰ درصد (بهاستثنای برقآبی) تا سال ۲۰۳۰ است.
عراق
بهمنظور تأمین نیاز داخل و کمبود برق، نخستین بررسیها و امکانسنجیها برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و سهم ۱۰ درصدی آن در کل برق این کشور انجام شده است.
بازار تجاری و منا در برخی از کشورهای این منطقه اختصاص یارانه به سوخت صنعتیهای فسیلی را کاهش دادهاند و چارچوبهای رگوالتوری بهخوبی در حال پیشرفت و اجراست. بااینوجود، فاصله زیادی میان کشورهای منا وجود دارد بهطوریکه کشورهای مصر، مراکش، امارات متحده عربی و اردن هماکنون بهعنوان پیشروان توسعه برق خورشیدی بوده و عربستان سعودی هم در حال پیوستن به جمع این کشورهاست.
براساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، میانگین رشد سالیانه توسعه انرژی تجدیدپذیر بخصوص برق خورشیدی در این منطقه بین سالهای ۲۰۲۵-۲۰۲۳ حدود ۱.۲ گیگاوات پیشبینی شده است و بیش از ۲ گیگاوات هماکنون در دست توسعه است. انتظار میرود با برگزاری مزایدههای رقابتی در این منطقه توسعه تجدیدپذیرها بین سالهای ۲۰۲۵ -۲۰۲۰ حدود ۲۰ درصد رشد داشته باشد، البته شیوع ویروس کوید ۱۹ و کاهش درآمدها، قطعیتها و پیشبینیها را تغییر داده است.
با وجود این در گزارش آژانس بینالمللی انرژی آمده که در نیمه نخست سال ۲۰۲۰ ،۱۳ کشور جهان مقرر داشتند که ۵۰ گیگاوات ظرفیت جدید انرژی تجدیدپذیر اضافه کنند که بین سالهای ۲۰۲۱ الی ۲۰۲۴ عملیاتی خواهد شد. اما به دلیل شیوع کرونا در مقایسه با ۶ ماه نخست سال ۲۰۱۹ میزان افزایش ظرفیت تجدیدپذیرهای جهان ۱۱ درصد کمتر بوده است.
توسعهدهندگان برق فتوولتائیک جهان در نیمه نخست سال جاری ۴۰ گیگاوات برق خورشیدی به این ظرفیت افزودند که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حدود ۱۷ درصد کاهشیافته است. اثر شیوع کرونا و افزایش قرنطینهها و محدودیتها در کشورهای مختلف و فناوریهای متعدد آنها متفاوت بوده است. اما بهطورکلی دادههای آژانس بینالمللی انرژی نشان داده که نهتنها توسعهدهندگان انرژیهای تجدیدپذیر ساخت و نصب تجهیزات مرتبط با تجدیدپذیرها را متوقف نکردهاند بلکه با روندی پیوسته و روبهجلو در حال گسترش فعالیتها در این حوزه هستند.
